Vanaf vandaag is bunq naar eigen zeggen de eerste Europese neobank die flexible crypto staking aanbiedt. Hiermee kunnen gebruikers een jaarlijks rendement tot tien procent behalen op voorgeselecteerde cryptovaluta, zonder een verplichte lock-up periode en volledig flexibel.

Na de lancering van bunq Crypto in april 2025 is crypto staking nu beschikbaar voor bunq-gebruikers in Nederland, België, Duitsland, Frankrijk, Spanje, Italië, Ierland alsook de gehele Europese Economische Ruimte via het cryptohandelsplatform Kraken.

Er is echter veel kritiek op de enorme kosten die de bank voor cryptodiensten in rekening brengt. Bunq adverteert dan wel met een prijs van 0,25 procent per transactie, maar dit is alleen voor gebruikers met een duur ‘Elite’ abonnement. Bunq is voor veel gebruikers 10x duurder dan vergelijkbare opties.

Adverteerders die gebruikmaken van de retailmedia van MediaMarkt kunnen binnenkort ook hun boodschappen gericht uitserveren buíten het domein van de elektronicawinkel.

Dat doen ze dan nog steeds via hun relatie met MediaMarkt.

Hiertoe is de elektronicawinkel een samenwerking aangegaan met Unlimitail, dat een systeem gebruikt van Epsilon.

Dat heeft een techniek om het bereik te vergoten naar externe, geaffilieerde sites. Anders gezegd: het bereik voor adverteerders wordt groter. In jargon heet dit ‘offsite retail media’.

Het is gebaseerd op privacyconforme first-party data van transacties en loyaliteitsprogramma’s. Dit maakt het mogelijk om digitale reclamecampagnes te koppelen aan zowel online als offline verkopen.

De uitrol start in oktober 2025, aanvankelijk in Duitsland, Spanje, Italië, Nederland en België. Andere markten zoals Turkije, Polen, Oostenrijk, Zwitserland, Luxemburg en Hongarije volgen begin 2026. Het aanbod is gericht op zowel endemische adverteerders, elektronische producten en merken die rechtstreeks bij MediaMarktSaturn verkrijgbaar zijn, als niet-endemische adverteerders.

Europese consumenten met een Microsoft-account kunnen nog een jaar lang gratis Windows 10-updates krijgen. Dit belooft Microsoft na druk van consumentenorganisaties waaronder Euroconsumers en de Consumentenbond.

De Consumentenbond is blij met de toezegging, maar vindt het niet voldoende. Zolang er een grote groep consumenten is met Windows 10-computers, moet Microsoft die ook na 1 jaar kosteloos updaten.

Microsoft wilde op 14 oktober 2025 stoppen met de ondersteuning van Windows 10-computers, waardoor deze kwetsbaar zouden worden voor hackers. In juli 2025 riep de Consumentenbond Microsoft op om Windows 10 langer te ondersteunen. Computers gaan steeds langer mee en er zijn nog zeker 2 miljoen Nederlandse consumenten met goed werkende Windows 10-computers. Deze apparaten kunnen niet over op Windows 11 vanwege strengere hardware-eisen.

Microsoft bood eerder maximaal 1 jaar extra veiligheidsupdates aan tegen betaling van 30 dollar. In juni 2025 kondigde Microsoft aan dat dit gratis zou zijn voor consumenten als ze bepaalde Microsoft-diensten gebruikten. De Consumentenbond vindt dat Microsoft hiermee zijn machtspositie misbruikte. Microsoft laat die eis nu vallen. Consumenten die de gratis updates willen, hebben nog wel een Microsoft-account nodig. Ook dat zou niet nodig moeten zijn, vindt de Consumentenbond. Consumenten kunnen de updates binnenkort zelf activeren vanuit Windows.
Toezegging onvoldoende

Fantasie of fraude? Met die vraag eindigt Googles voormalige opperhoofd van privacybescherming Peter Fleischer een blog dat Amerikaanse techreuzen nog wat juridisch angstzweet zal opleveren.

Het lijkt wel alsof de man schoon schip wil maken en zijn blog gebruikt om Europa te dwingen strenger te zijn voor techreuzen.

Eerder betoogde hij al dat privacyverklaringen een dikke topneus zijn, zoals door Netkwesties.nl helder uitgelegd. Vorige week gooide hij de Ierse toezichthouder op privacy (‘de zachtaardige golden retriever onder de handhavers’) voor de bus.

De Amerikaan zet namelijk twijfels bij het ‘one stop shop’-mechanisme dat techreuzen van buiten de EU gebruiken voor het regelen van privacytoezicht op hun diensten.

Hoe werkt dat? Ze openen een EU-kantoor in Ierland en laten via die deur het privacybeleid voor de hele EU lopen. Wat in Ierland wordt bepaald geldt vervolgens in heel Europa. Dat is de gangbare praktijk, nergens hardop betwijfeld.

Fleischer: “Maar nu onthul ik iets nieuws. Hoe de meeste bedrijven buiten de EU, zoals techbedrijven uit de VS en China, geen wettelijk recht hebben om aanspraak te maken op regulering door de one-stop-shop.”

Zijn onthulling draait om de vraag of het Ierse kantoor van de techreuzen een papieren tijger is of, wettelijk vereiste, echt zelfstandig de controle heeft over de bedrijfsdata c.q. persoonsgegevens van gebruikers in Europa.

De vraag is dus: wie is de baas, wie beslist er echt over wat er in Europa gebeurt? De jurist “Gelooft iemand in die gevallen werkelijk dat hun Ierse dochterondernemingen daadwerkelijk de beslissingsbevoegden zijn over de manier waarop de gegevens worden verwerkt voor hun diensten aan hun miljoenen Europese gebruikers?”.

Alsof het imago van de Ierse privacywaakhond DPC vlekkeloos is, werd daar eerder deze maand Niamh Sweeney benoemd tot privacycommissaris. Zij was eerder internationaal lobbyist voor Meta.

Foto: Jonathan Ferreira, Unsplash

De Nederlandse markt voor consumententelevisie en -video groeide in het tweede kwartaal van 2025 met 1,9 procent ten opzichte van een jaar eerder en kwam uit op een gezamenlijke omzet van 747 miljoen euro. De groei viel aanzienlijk lager uit dan in voorgaande kwartalen, ondanks de introductie van Viaplay TV+ als nieuwe aanbieder binnen het premiumsegment.

De groei kwam enerzijds van premiumabonnementen, zoals ESPN Compleet, Ziggo Sport Totaal en Film1, en anderzijds van streamingabonnementsdiensten (SVOD) zoals Netflix, Videoland en Disney+. Dat blijkt uit recent onderzoek naar de Nederlandse consumentenmarkt voor TV en video, uitgevoerd door Telecompaper.

De categorie premium-tv, met onder meer de aanbieders van livesportverslagen, behaalde een recordomzet van EUR 76,6 miljoen, goed voor een stijging van 20 procent op jaarbasis. Binnen het Pay-TV-segment noteerde Basic TV juist een daling van 3,9 procent tot 291 miljoen.

TVOD, waarbij de gebruiker betaalt per kijkmoment en niet per maand, liet een krimp van 18 procent zien en kwam uit op 29,4 miljoen. Dit segment blijft sterk afhankelijk van nieuwe filmtitels, waaronder blockbusters.

Netflix zette in het tweede kwartaal van 2025 in Nederland een recordomzet neer van 109 miljoen euro, ondanks een minimale groei van 0,8 procent. De vertraging volgt op vier kwartalen van groei rond de 10 procent. Mogelijk is dit een voorbode van een aanstaande prijsaanpassing. Andere streamers volgen op afstand: Viaplay met een omzet van EUR 41 miljoen (+7,3 %) en Videoland met een omzet van 34,2 miljoen (+14,4%) vormen de nummers 2 en 3. Naar omzet heeft deze top-3 nagenoeg 59 procent van de markt in handen, waarvan Netflix bijna 35 procent.

De Engelse bouwer van AI-infrastructuur Nscale haalt 1,1 miljard dollar groeigeld op om zelf en met anderen grote datacentra te bouwen met AI-chips.

Naar eigen zeggen gaat het hier om Europa’s grootste Series B-investeringsronde ooit.

Deelnemers in deze investeringsronde zijn onder meer zittende aandeelhouders als Sandton Capital, Blue Owl Managed Funds, Dell, Fidelity Management & Research Company, G Squared, Nokia, NVIDIA, Point72 en T.Capital.

Een opvallende partij is degene die deze ronde leidt: het Noorse Aker ASA. Dat is namelijk een industrieel en energiebedrijf. Géén techspeler.

Aker helpt bij het bouw van een, voor Europese begrippen, immens AI-datacentrum in het noorden van Noorwegen. In de plaats Narvik. Vanwege de lokale waterkrachtcentrales in de omgeving is er zat energie om 100.000 stroomvretende GPU’s van NVIDIA aan het werk te houden. Er is sprake van een maximum capaciteit van 290MW. Partners in de bouw van de zogeheten AI Gigafactory zijn NScale, NVIDIA en OpenAI.

Microsoft wordt door deze partijen niet genoemd, maar zelf wringen ze zichzelf toch op het podium.

Voor OpenAI is de investering net onder de poolcirkel de eerste manifestering van zijn ‘OpenAI for Countries’-programma. Dit moet uiteindelijk leiden tot Stargate Norway.

Eigendom van de locatie is 50/50 verdeeld tussen Nscale en Aker.

De investering in Nscale die vorige week bekend werd gemaakt leidt tot de bouw van Stargate UK. In dit geval investeert Microsoft ook mee in Stargate maar niet in Nscale.

In het VK wil Nscale 58.640 GPU’s aan het werk zetten. Wereldwijd streeft het naar 300.000. Er zijn plannen voor uitbreiding naar de VS en het Midden-Oosten.

Stargate is een initiatief uit de VS, aangekondigd door Trump, waarbij de deelnemers 500 miljard dollar investeren in versnelde, gezamenlijk bouw van AI-infrastructuur. Initiatiefnemers: OpenAI en Oracle en investeerders MGX (VAE) en Softbank. Technologiepartners: Arm, Microsoft, NVIDIA, Oracle en OpenAI. Check hier Emerce’ spiekbriefje met alle relevante details.

De EU práát vooral over AI-fabrieken. Amerikaanse bedrijven leggen miljarden cash op tafel om Europese infrastructuur te bouwen.

TNO, Surf en het Nederlands Forensisch Instituut werken samen aan GPT-NL, een taalmodel van eigen bodem. Daarmee willen ze een Europees alternatief ontwikkelen voor de Amerikaanse dominantie van spelers als OpenAI en Google. Saskia Lensink, productmanager van GPT-NL bij TNO, licht donderdag op EDAY de laatste ontwikkelingen toe.

Sinds eind juni draait de training van het model op Snellius, de nationale supercomputer. De eerste resultaten zijn nog bescheiden, maar de ambitie is groot: een model ontwikkelen dat breed inzetbaar is in de samenleving.

Dat vergt scherpe keuzes. Tijdens het trainen moeten beslissingen worden genomen over datasamenstelling, parameters en architectuur. Ook qua functionaliteit loopt de lat hoog: de grote spelers bieden inmiddels reasoning, agents en andere geavanceerde toepassingen. GPT-NL kiest er voorlopig voor om te focussen op de kern: basistaken als samenvatten, vereenvoudigen en schrijven, zo vertelde Lensink in augustus nog aan BNR Radio.

Een opvallende stap is de samenwerking met mediapartijen, verenigd in NDP Nieuwsmedia. Hierdoor kan GPT-NL gebruikmaken van Nederlandse journalistieke content als trainingsdata. Dat levert niet alleen een rijkere dataset op, maar ook duidelijkheid over het eerlijke gebruik van data. Leveranciers krijgen bovendien de helft van de licentie-inkomsten terug. Wie het model straks daadwerkelijk gaat afnemen, is nog niet helder. De Rijksoverheid lijkt een logische eerste klant, maar een deal is er nog niet.

De potentiële doelgroep is breed. Nederlandse overheden zouden veel baat hebben bij een model dat voldoet aan de AVG en de AI Act, maar in de praktijk is het AI-gebruik daar nog versnipperd. Bedrijven leunen intussen zwaar op Microsoft en diens AI-tools. Toch ziet GPT-NL kansen om zich te onderscheiden, met openheid, transparantie en Europese gegevensbescherming als kernwaarden.

Wat het energieverbruik gaat zijn als GPT-NL straks wordt toegepast, is nu nog niet volledig in te schatten. Het energieverbruik van een prompt is slechts een fractie van een fractie van het verbruik tijdens curatie en training. GPT-NL start daarom met de rapportages van energieverbruik in deze ontwikkelfases.

Foto Peter Boer

EDAY vindt 2 oktober plaats in de Kromhouthal in Amsterdam Noord. Het volledige programma vind je hier. Een regulier kaartje kost 695 euro.