De helft van de nepwebwinkels die door een Duitse consumentenorganisatie zijn onderzocht, adverteert op platforms zoals Google of Meta.

De federatie van consumentenorganisaties VZBV onderzocht 653 nepwebwinkels waarvoor een waarschuwing was afgegeven en zag dat de helft adverteert bij de grote platformen.

Schijnbaar loont de investering in online reclame, om verkeer te trekken, voldoende om de vluchtige criminele business te laten draaien.

“Dit betekent dat de exploitanten van deze nepwinkels miljoenen gebruikers kunnen bereiken. Alleen al de vijf winkels met het hoogste bereik genereerden minstens 134 miljoen advertentievertoningen op Google-platforms.”

Juist de huidige eindejaarsperiode is er een waarin online boeven actiever zijn dan anders. Consumenten zijn en masse op zoek naar koopjes en struikelen vanuit jachtlust op malafide aanbiedingen.

Foto: Lacie Cueto / Unsplash

Met zijn nieuwe winkel in Hannover, nummer zeven in Duitsland, stapt Coolblue in een regionale markt met meer dan een miljoen inwoners.

Recht tegenover het treinstation in de binnenstad van Hannover heeft de Nederlandse elektronicawinkel zijn jongste filiaal geopend op, wat wordt, zijn grootste markt.

De zaak is 1.274 vierkante meter groot en heeft twee verdiepingen.

Reeds sinds begin dit jaar levert Coolblue grote huishoudelijke apparaten aan klanten in de regio Hannover via het eigen logistieke centrum in Langenhagen. Met de toevoeging van een fysieke winkel krijgen belangstellende kopers een punt om producten te besnuffelen, voor aftersales ondersteuning en reparaties.

Bij de opening was nieuwe countrymanager Urs Möller aanwezig.

Eerder deze week opende het bedrijf van directeur Pieter Zwart een nieuw depot in de plaats Hamm. Van daaruit kan het de belofte ‘vandaag besteld, morgen in huis’ gaan invullen voor de deelstaat Nordrhein-Westfalen.

In Duitsland investeert Coolblue komende jaren 150 miljoen euro in de uitbouw van zijn infrastructuur: 36 winkels en negen depots. Nog 29 winkels te gaan.

TerminationExperts betaalt een groep consumenten die gebruik heeft gemaakt van hun website terug. Bij de Consumentenbond kwamen het afgelopen jaar 200 klachten binnen over het bedrijf, omdat het niet duidelijk is over de kosten die het in rekening brengt.

TerminationExperts biedt opzegbrieven aan, maar is niet duidelijk over deze dienst en de kosten. Consumenten die online zochten naar het opzeggen van hun abonnement, kwamen vaak ongemerkt via advertenties terecht op de website van TerminationExperts.

Op die website vulden zij een formulier in en verstuurden een opzegbrief. Dat kost 32 euro, maar dat is niet direct duidelijk. Veel consumenten dachten direct bij de dienstverlener zelf opgezegd te hebben via het formulier. Dit kwam onder meer door de indeling van de site en het verstoppen van informatie in de kleine lettertjes.

Pas als consumenten de rekening krijgen, merken ze dat ze gebruik hebben gemaakt van een opzegbrief die geld kost. Wie niet betaalt, krijgt vervolgens te maken met aanmaningen en dreigementen vanuit een incassobureau dat van dezelfde eigenaar blijkt te zijn. En opzeggen van het abonnement gebeurt vaak niet.

Sandra Molenaar, directeur Consumentenbond: ‘TerminationExperts overtrad meerdere consumentenrechten. Zo waren de kosten en de betaalverplichting vooraf onvoldoende duidelijk en ontbrak de verplichte informatie over de wettelijke bedenktijd van 14 dagen.’

Na het aanspreken van het bedrijf en een openbare waarschuwing in april, stuurde de Consumentenbond namens een aantal gedupeerden een sommatiebrief waarin teruggave van het geld werd geëist en aanpassing van de website.

TerminationExperts liet hierop weten dat het bedrijf zich wel aan de wet houdt, maar uit coulance het geld toch zou terugbetalen. Daar zat wel een voorwaarde aan vast: geheimhouding. Hier gingen de gedupeerden en de Consumentenbond niet mee akkoord. Uiteindelijk heeft TerminationExperts deze eis laten vallen.

Audioreclame blijft onverminderd aantrekkelijk voor adverteerders. In het derde kwartaal van 2025 investeerden merken samen 55,3 miljoen euro in audioreclame, een groei van 8,7 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Podcastreclame breekt records en verviervoudigde naar 3,3 miljoen euro. 

Daarmee komt de totale audioreclamebesteding over de eerste negen maanden van 2025 uit op 172 miljoen euro, een lichte stijging van 2,2 procent ten opzichte van 2024. De netto-omzetcijfers zijn afkomstig uit de nieuwste rapportage van Audify.

De spotreclame op radio blijft met 45,8 miljoen euro het grootste segment van de markt (83% van het totaal). Branded content stijgt flink naar 3,2 miljoen euro (+66%).

Podcastreclame breekt records en verviervoudigde (+307%) naar 3,3 miljoen euro. Een groot deel van deze stijging komt door de toetreding van nieuwe partijen tot Audify en de NMO Podcast Standaard.

Bijna de gehele markt wordt nu maandelijks gerapporteerd en dat biedt transparante inzichten voor bureaus en adverteerders. Naast uitbreiding met deze nieuwe deelnemers is er ook sprake van intrinsieke groei in de podcastmarkt.

Net als vorig jaar zijn in het derde kwartaal de top drie branches Retail, Financiële Dienstverlening en Transport. Op de voet gevolgd door Telecom & ICT, die in het vorige kwartaal in de top 3 stond.

Nederlanders zijn zich vaak onbewust van hun eigen digitale tekortkomingen – met name rond veilig online gedrag en het bewust omgaan met schermtijd. Dat blijkt uit de eerste meting met het nieuwe instrument DigIQ2.0, waarin de digitale vaardigheden van Nederlanders werd onderzocht. Ook zijn leeftijd en opleidingsniveau bepalend voor digitale competentie.

Bijna 2.500 Nederlanders van tien jaar en ouder beoordeelden hun eigen digitale vaardigheden, maakten kennisvragen en voerden praktische taken uit om hun digitale competentie te toetsen. Jongeren, jongvolwassenen en hoogopgeleiden scoren structureel hoger dan ouderen, jonge tieners, en lageropgeleiden.

Nederlanders hebben veel vertrouwen in hun digitale kunnen: ze denken vooral goed te zijn in online zoeken en het kritisch beoordelen van informatie. Maar dit vertrouwen komt niet overeen met hun daadwerkelijke prestaties. Zo weten bijna alle deelnemers hoe ze moeten googelen, maar slechts weinigen hoe je geavanceerde zoekstrategieën gebruikt. Ook weten Nederlanders niet altijd goed hoe je controleert of berichten op sociale media ‘nepnieuws’ zijn.

Ook op het gebied van digitale omgangsvormen (nettiquette) overschatten Nederlanders zichzelf. Een groot deel zegt te weten wat je wel en niet online deelt, maar slechts een derde herkent correct bij welke foto’s toestemming nodig is voor online publicatie (namelijk foto’s waarbij iemand herkenbaar in beeld staat).

Daarnaast gebruikt maar één op de tien Nederlanders apps om schermtijd te monitoren of te beperken, terwijl velen zichzelf juist hoog inschatten op ‘digitale gezondheid’. En nog minder Nederlanders hebben thuis regels voor het beperken van de tijd die ze met digitale media bezig zijn.

Op het gebied van generatieve AI hebben Nederlanders minder vertrouwen in hun eigen vaardigheden en scoren ze in lijn op de kennisvragen en praktische taken. Er zijn bijvoorbeeld maar weinig Nederlanders die weten hoeveel invloed genAI op het klimaat heeft, en wat de privacyrisico’s zijn als je informatie aan genAI, zoals ChatGPT, geeft.

Vooral jonge tieners, ouderen en lageropgeleide Nederlanders weten niet goed hoe generatieve AI werkt en wat de privacyrisico’s zijn. Ook hebben zij meer moeite een goede prompt te maken of een door AI gemaakt beeld te herkennen, dan jongvolwassenen en hoogopgeleiden.

Voor het eerst zijn ook zogenoemde transactionele vaardigheden onderzocht – digitale handelingen zoals online betalen, contact met de huisarts of het aanvragen van subsidies en toeslagen. Hoewel de meeste Nederlanders denken dit goed te kunnen – ook ouderen – falen ze vaak op de praktische taak te controleren of een webshop veilig is. Omdat het regelen van financiële- of burgerzaken steeds meer online plaatsvindt, kan lage competentie op dit gebied leiden tot uitsluiting of ongelijkheid, waarschuwen de onderzoekers.

Tot slot herkennen Nederlanders online misleiding zoals een phishing mail (nep-e-mail) redelijk goed, maar gebruiken ze voor de veiligheid van hun accounts onveilige of weinige geavanceerde strategieën. Vooral ouderen gebruiken zelden hulpmiddelen waarbij je bijvoorbeeld inlogt met behulp van een vingerafdruk of gezichtsherkenning. De onderzoekers concluderen dat Nederlanders hun digitale veiligheid wisselend op orde hebben.

Deze resultaten verwerken de onderzoekers in een interactief dashboard voor beleidsmakers dat op 20 november wordt gepresenteerd op het ECP jaarfestival, een jaarlijks evenement over een betrouwbare en veerkrachtige digitale samenleving. In de komende jaren volgen nog vijf meetrondes.

Foto Rodion Kutsaiev (cc)

De Stichting Onderzoek Marktinformatie (SOMI) kondigt de start aan van een collectieve rechtszaak tegen X (voorheen Twitter) in België, wegens vermeende schendingen van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), de Wet inzake Digitale Diensten (DSA) en Belgische wetgeving inzake consumentenbescherming.

X heeft volgens de stichting herhaaldelijk nagelaten gebruikersgegevens te beveiligen, wat heeft geleid tot grote datalekken waarbij miljoenen accounts op het Dark Web zijn blootgesteld. In januari 2022 stelde een technische kwetsbaarheid kwaadwillenden in staat om toegang te krijgen tot e-mailadressen en telefoonnummers die aan X-accounts gekoppeld waren. Dit leidde uiteindelijk tot lekken die meer dan 400 miljoen gebruikers troffen. Daaropvolgende datalekken in december 2022 en januari 2023 benadrukken een consistent patroon van nalatigheid bij de bescherming van persoonsgegevens. De Ierse Gegevensbeschermingsautoriteit (DPC) en andere toezichthouders onderzoeken deze incidenten actief op mogelijke AVG-schendingen.

Naast deze problematische datalekken verzamelt X ook gedetailleerde gedragsgegevens om uitgebreide gebruikersprofielen op te stellen. Het gaat om gevoelige informatie zoals politieke overtuigingen, seksuele geaardheid en religieuze opvattingen, dewelke vervolgens worden gebruikt voor ‘microtargeting’ om gericht advertenties te tonen aan gebruikers, zonder dat daarvoor toestemming is verkregen. Tools zoals ‘keyword targeting’ (targeting op basis van trefwoorden) en ‘follower look-alike audiences’ (doelgroepen gebaseerd op gelijkenissen met volgers) stellen adverteerders in staat om het gedrag van gebruikers te beïnvloeden en mogelijk de publieke opinie te manipuleren.

De rechtszaak richt zich ook op de dramatische toename van haatzaaiende uitingen (hate speech) op het platform na de overname door Elon Musk. Algoritmische veranderingen, zoals de verschuiving van chronologische tijdlijnen naar gepersonaliseerde feeds, hebben provocerende en polariserende inhoud versterkt. Spraakmakende gebruikers die eerder waren verbannen vanwege schendingen zijn in ere hersteld, terwijl aanzienlijke bezuinigingen op de contentmoderatieteams ervoor zorgden dat geautomatiseerde systemen de taak overnamen om genuanceerde haatzaaiende uitingen af te handelen. Onafhankelijk onderzoek van The Washington Post, de BBC en andere organisaties bevestigt dat deze veranderingen de blootstelling aan schadelijke inhoud substantieel hebben vergroot, wat onevenredig veel gevolgen heeft voor kwetsbare gebruikers en minderheidsgroepen.

Bijna de helft van alle de EU-consumenten gebruikt AI-tools in de aanloop naar Black Friday voor prijsvergelijkingen en productzoekopdrachten.

Dat blijkt uit een internationaal onderzoek voor Boston Consulting Group.

Over de Duitse consument zegt het rapport, dat 17 procent al gebruikmaakt van AI. Maar opvallender is, dat nog eens 29 procent van plan is om AI-tools zoals ChatGPT te gebruiken voor onderzoek tijdens de grote shopping events aan het einde van het jaar.

De reden daarvoor: verschillende producten te vergelijken (47%), de beste deals te vinden (41%) of cadeau-ideeën op te doen (40%).

De eindejaarsacties die op het gezicht binnenkort pas beginnen, zijn eigenlijk al weken gaande. Dat laten cijfers van techbedrijf Billy Grace aan Emerce zien. “Black Friday is geen dag van chaos meer. Het is een zes weken durende veiling waar concurrentie, aandacht en kansen samenkomen”, stelt de specialist in marketingdata en data-analyse.

Dit patroon is ook internationaal zichtbaar: wereldwijd begint ongeveer zestig procent van de shoppers al begin oktober of november met hun koopjesjacht.

De eerste maandag van december wordt waarschijnlijk de drukste e-commercedag van het jaar. Het is de maandag precies tussen piekdagen Black Friday én Sinterklaas, zo laten cijfers van Sendcloud zien.

Voor de ‘Black Friday Consumer Study 2025’ ondervroeg Boston Consulting Group in totaal 10.240 consumenten in tien landen. Dat zijn: Duitsland, de VS, Canada, Australië, Frankrijk, Tsjechië, Groot-Brittannië, Polen, Italië en Denemarken. De Europese landen huisvesten 200 miljoen volwassenen.

Foto: Hert Niks / Unsplash