Vanuit de KIC Missie Digitale Identiteiten van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft AuthentiMark een onderzoekssubsidie van 3,2 miljoen euro ontvangen. AuthentiMark is een breed consortium met vertegenwoordiging uit meerdere wetenschappelijke disciplines en maatschappelijke kernsectoren zoals de overheid, zorg en financiële sector. Het project wordt geleid door prof. dr. Jessica Piotrowski, prof. dr. Guda van Noort en prof. dr. Christian Burgers van de Amsterdam School of Communication Research (ASCoR), Universiteit van Amsterdam.

Online imitatie, waarbij organisaties of personen zich geloofwaardig voordoen als anderen, speelt een cruciale rol in misinformatiecampagnes, phishing en fraude. Deze praktijk maakt nepberichten geloofwaardig, schaadt reputaties van organisaties en personen, en leidt tot aanzienlijke financiële schade en onveiligheid. Dit ondermijnt digitale veiligheid en vertrouwen, met directe gevolgen voor diverse sectoren, waaronder de zorgsector, bankensector en publieke sector.

Het project AuthentiMark ontwikkelt innovatieve digitale watermerktechnologie om online content te authentiseren en zo echte content van imitatie te onderscheiden. Hierdoor wordt het makkelijker om online misleiding te signaleren en fraude te voorkomen. ‘Dit is precies het soort innovatie waar Nederland nu behoefte aan heeft: praktisch, schaalbaar en direct toepasbaar in sectoren waar vertrouwen cruciaal is’, stel consortiumpartner Oscar Covers van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB).

AuthentiMark combineert technische innovatie met onderzoek naar gebruik, acceptatie en ondersteuning van deze innovaties. Het project ontwikkelt niet alleen nieuwe digitale watermerken, maar onderzoekt ook hoe organisaties deze kunnen implementeren en hoe burgers er voordeel van hebben in hun dagelijkse digitale keuzes. Hierbij wordt aandacht besteed aan alle burgers, van adolescenten tot ouderen.

ABN AMRO versnelt naar eigen zeggen zijn aanpak voor digitale innovatie met twee belangrijke mijlpalen. Haar Duitse dochteronderneming Hauck Aufhäuser Digital Custody heeft een MiCAR-licentie verkregen, waardoor cryptobewaardiensten voor institutionele klanten mogelijk worden onder het nieuwe EU-regelgevingskader.

Tegelijkertijd heeft zij haar eerste internationale Smart Derivative Contract (SDC)-transactie afgerond in samenwerking met DZ BANK, waarbij blockchaintechnologie is ingezet om contractrisico’s te verminderen en efficiëntie te verbeteren.

Hauck Aufhäuser Digital Custody GmbH (HADC) heeft toestemming gekregen van de Duitse toezichthouder BaFin onder de nieuwe EU-regelgeving Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCAR). Dit stelt HADC in staat om cryptobewaardiensten en transactiediensten aan te bieden aan institutionele klanten binnen één EU-breed kader.

MiCAR, van kracht sinds 30 december 2024, stelt geharmoniseerde regels vast voor cryptodiensten in de hele EU. Met de MiCAR-licentie kan HADC cryptoactiva beheren en beveiligen namens klanten en zal het in de toekomst deze diensten via het Europese paspoort kunnen aanbieden in andere EU-lidstaten.

Als een van de eerste bedrijven die een MiCAR-licentie heeft verkregen, zal HADC zich blijven richten op institutionele klanten en verdere groei nastreven onder de paraplu van ABN AMRO.

In samenwerking met DZ Bank heeft ABN AMRO voor het eerst internationaal een over-the-counter (OTC) derivaat verhandeld met behulp van een Smart Derivative Contract (SDC). Een belangrijke mijlpaal in financiële technologie: de transactie liep 10 dagen live en was volledig geautomatiseerd, waarbij afwikkeling en onderpandbeheer succesvol werden uitgevoerd op basis van de distributed ledger technology (DLT) van DZ Bank. De dagelijkse betaling was volledig geautomatiseerd, direct verwerkt via SEPA en teruggekoppeld naar het smart contract, wat snelheid en transparantie gedurende de hele transactie waarborgde.

Van initiatie tot beëindiging werden alle stappen – inclusief waardering en onderpandafwikkeling – verwerkt op blockchain. Dit voorkomt geschillen over onderpand door gebruik te maken van vooraf overeengekomen marktdata en rentecurves, en maakt gestroomlijnde dagelijkse afwikkelingen mogelijk. Deze aanpak effent het pad voor efficiëntere en kosteneffectieve operaties.

Derivaten worden voornamelijk gebruikt door bedrijven en financiële instellingen om risico’s af te dekken, maar het beheer van de levenscyclus van deze financiële instrumenten is doorgaans complex en kostbaar. Een SDC brengt de volledige levenscyclus van een financieel product in kaart – inclusief geautomatiseerde levering van marktdata en geïntegreerde waarderingsmethodologie voor het onderliggende derivaat.

Nederlanders verstuurden dit jaar in totaal ruim 170 miljoen Tikkies, goed voor 8,5 miljardeuro aan betalingen. Daarmee worden opnieuw de jaarrecords verbroken. Het telt bovendien op tot een bijzondere mijlpaal: de grens van één miljard betaalde Tikkies sinds de start van de app in 2016.

Uit de data blijkt dat het platform stevig verweven is met het alledaagse leven, met inmiddels meer dan 10 miljoen gebruikers. In 2025 betaalden Nederlanders gemiddeld 5,6 Tikkies per seconde, waarbij 23 procent van alle Tikkies al binnen één minuut werd voldaan en 65% binnen een uur. Binnen 24 uur is 89 procent van alle Tikkies betaald, een lichte stijging ten opzichte van vorig jaar.

De gemiddelde waarde van een Tikkie is 50,03 euro, bijna 3 euro meer dan vorig jaar. Koningsnacht en Koningsdag staan samen in de top-3 van 2025, met 26 april als absoluut piekmoment. Met 694.577 betaalde Tikkies was Koningsdag 2025 de drukste dag ooit. Veel van de ruim één miljoen Tikkies van minder dan 1 euro die in 2025 zijn verstuurd, waren voor wc-bezoek tijdens Koningsdag en -nacht. Opvallende nummer 2 in de lijst is 23 mei. Op de dag waarop de meeste Nederlanders vakantiegeld ontvingen, werden ook bijna 700.000 Tikkies afgerekend.

Naast betaalverzoeken groeit Tikkie op andere fronten flink. Groepie, de functie waarmee groepen hun gezamenlijke kosten kunnen bijhouden en afrekenen zonder gedoe, had dit jaar ruim 600 duizend gebruikers. Ook werd er weer veel statiegeld voor blikjes, flesjes en herbruikbare bekers teruggevraagd: meer dan 1 miljoen mensen kregen hun statiegeld terug via Tikkie. Het drukste moment om statiegeld terug te vragen was vlak na de lunch, tussen 13.00 en 14.00 uur.

Cashback, waarmee gebruikers geld terugkrijgen bij geselecteerde aankopen, blijft in opkomst met een groei van 58 procent ten opzichte van vorig jaar.

De hype rond AI piekte opnieuw in 2025, maar tegelijkertijd groeit de twijfel onder beleggers over de forse koersstijgingen van technologieaandelen die aan kunstmatige intelligentie zijn gekoppeld. Voorbeelden hiervan zijn de recente daling van de aandelen van Nvidia en de scherpe val van Oracle nadat het bedrijf bekendmaakte steeds meer geld uit te geven aan AI-projecten. Daarnaast verandert het sentiment rond een groep bedrijven die blootgesteld zijn aan OpenAI. 

Ook dit jaar zorgde AI voor scherpe koersstijgingen: Met name chipmaker Nvidia profiteerde afgelopen jaar van het AI-enthousiasme. In minder dan drie jaar is het aandeel tien keer zoveel waard geworden. De marktwaarde van het bedrijf is gestegen van ruim 400 miljard dollar naar 4000 miljard.

Niet alleen beleggers steken veel geld in de ontwikkeling van AI. Zo maakte Nvidia onlangs bekend 100 miljard dollar te steken in OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT.

Analisten van Goldman Sachs en Sequoia Capital waarschuwen nu al maandenlang voor een onhoudbare kloof tussen uitgaven en inkomsten. Jim Morrow, CEO van Callodine Capital Management, zegt in een interview: “We zijn in de fase van de cyclus waar het rubber de weg raakt. Het is goed verhaal geweest, maar we zien nu of de rendementen wel echt goed zullen zijn.”

De onzekerheid rondom AI heeft te maken met vragen als: hoe AI precies zal worden gebruikt in de praktijk, de enorme kosten die gepaard gaan met ontwikkeling en de vraag of consumenten uiteindelijk bereid zullen zijn te betalen voor de diensten waarop deze technologieën gebaseerd zijn.

Big tech pompt dit jaar een duizelingwekkende 400 miljard dollar in AI-infrastructuur. Veel bedrijven bouwen nu al capaciteit op met de hoop dat die in de toekomst winst zal opleveren, maar die winst is nog niet gerealiseerd. De investeringen worden vaak gefinancierd met grote schulden en eigen vermogen, wat risico’s kan verhogen als de groei vertraagt.

Ook wordt gewaarschuwd voor ‘AI’s self-investment spree’, waarbij techbedrijven voornamelijk in elkaar investeren. Voorbeeld: Microsoft investeert miljarden in OpenAI en CoreWeave. CoreWeave koopt met dat geld chips bij Nvidia. Nvidia investeert vervolgens weer in CoreWeave en andere AI-startups, die verplicht zijn om cloud-diensten af te nemen bij Microsoft en Google. Op deze wijze wordt eigenlijk ‘omzet gekocht’. Het geeft beleggers de illusie van explosieve groei (zie infographic).

Sommige bedrijven lijken beter gewapend tegen de hype: Microsoft leunt sterk op OpenAI, maar is niet volledig afhankelijk van AI-inkomsten, Amazon ondersteunt AI-gebruik voor klanten ongeacht welk model gebruikt wordt en Meta heeft grote open-source AI-modellen die het gratis aanbiedt.

Toch wordt steeds vaker verwezen naar de internetbubbel die in het nieuwe millennium uiteenspatte. Beleggers verloren het vertrouwen dat internet de wereld zo snel zou veranderen, met een financiële crisis als gevolg.

Het idee dat AI snel zal leiden tot meer productiviteit en grote kostenbesparingen is volgens Jelle Zuidema, universitair hoofddocent explainable AI aan de Universiteit van Amsterdam, zeer de vraag. Tegen de NOS zei hij: “Al die bedrijven die met miljarden dollars nu proberen AI verder te brengen, laten in hun pitches naar investeerders heel erg veel nuances weg. Ik denk daardoor: dat verhaal klopt niet. De zekerheid waarmee ze verkondigen dat de volgende generatie AI-systemen nog weer veel beter gaat zijn dan de huidige generatie, daar heb ik mijn twijfels over.”

De populariteit van AI heeft nog een negatief effect: er is enorm veel vraag naar DRAM en RAND geheugen. In september kostte een setje van 32GB DDR5-geheugen gemiddeld minder dan 100 euro, maar inmiddels is dat gestegen naar meer dan 300 euro. Ook SSD’s stijgen in prijs. Pc’s en laptops worden daarmee aanzienlijk duurder.

DNB signaleerde een dezer dagen dat Nederlandse pensioenfondsen, verzekeraars en beleggingsinstellingen meer dan 200 miljard euro in aandelen van techbedrijven, waarvan een belangrijk deel in Amerikaanse techreuzen. Dat is twee keer zoveel als in 2020. Deze grote blootstelling maakt ze kwetsbaar voor koersschommelingen, zeker nu er steeds vaker wordt gewaarschuwd voor de hoge waardering van techaandelen.

De zeven grootste Amerikaanse techbedrijven – Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, NVIDIA en Tesla – vertegenwoordigen een enorme beurswaarde: 24 procent van de waarde in de MSCI World Index, een wereldwijde aandelenindex, waar veel grote bedrijven in zijn opgenomen. De aandelen van deze ‘Magnificent Seven’ zijn ook bij Nederlandse financiële instellingen populair. In totaal beleggen zij bijna 95 miljard euro in deze zeven bedrijven. Er zijn volgens DNB grote zorgen over de groeiende financiële verwevenheid in het AI-ecosysteem, waardoor problemen bij het ene bedrijf, makkelijk kunnen overslaan op andere.